De paradoxale theorie van verandering

Deze week las ik het verfrissende en grappige boekje ‘Recepten om in de puree te raken’, van Bruno-Paul de Roeck. Ik vind het een aanrader omdat het onze problemen vanuit een totaal onverwachte hoek benadert: vertel me eens wat ik moet doen om in net zo’n ellende te geraken als waar jij je in bevindt. Het is liefdevol, humoristisch en herkenbaar.

Wat me trof in het boekje was de volgende uitspraak:

 Wat zou moeten zijn, is niet.

Daaruit kun je dan ook geen groei verwachten.

De meeste mensen die in therapie komen, willen graag veranderen: ‘Hoe ik nu ben of doe, is niet goed. Als ik anders ga zijn of doen, kan ik echt gelukkig zijn’. Als ik maar niet zo bang zou zijn, als ik maar niet zo gevoelig zou zijn, als ik maar niet zo snel boos zou worden, als ik maar slimmer zou zijn, als ik maar niet zo’n flapuit was, als ik maar niet zo gesloten was, enzovoorts.  

Het zijn allemaal herkenbare, legitieme verlangens. Maar de manier waarop we dat veelal proberen te bereiken, is door veroordelend en beschaamd te zijn over wat we niet goed doen en ons voortdurend langs de meetlat leggen van ons ideaalbeeld: een persoon die we niet zijn, maar wel zouden moeten zijn. En daar gaan mensen niet van groeien. Want wat er niet is, kan ook niet groeien.

Met veel moeite en volharding kun je je trainen in ander gedrag. Natuurlijk kun je nieuwe vaardigheden aanleren. Maar dit gaat voorbij aan de goede reden die je hebt voor ‘slecht’ gedrag. Aan ‘slecht’ gedrag ligt bijna altijd een diepe angst en een diep verlangen ten grondslag. En dat los je niet op door streven, overtuigen, dwingen, forceren, veroordelen en idealiseren.

Dan kom ik op wat de ‘paradoxale theorie van verandering’ wordt genoemd: verandering gebeurt als iemand wordt wat hij is en niet als hij probeert te worden wat hij niet is. Verandering vindt niet plaats door een krampachtige poging om te veranderen, maar wel als iemand de tijd en inspanning neemt om stil te staan bij wat er werkelijk in hem omgaat en hoe zijn wereld hem raakt. Pas dan kun je werkelijk voelen wat je nodig hebt en keuzes maken die daarbij aansluiten.

Dus vanuit wat er niet is, kun je geen groei verwachten. Groei ontstaat uit wat er wel is en dat ben jij zoals je bent. Dit klinkt misschien tegenstrijdig en tegennatuurlijk. Ik vraag me dan ook regelmatig af: “Zo eenvoudig kan het toch niet zijn?!” En steeds weer kom ik tot de conclusie: ja, het is wel eenvoudig, maar zeker niet makkelijk. Het is een langdurig en van tijd tot tijd ook pijnlijk proces, maar het levert zoveel prachtigs op dat het die moeite absoluut waard is.

Bronnen: 

Beisser, A. (1971). The Paradoxical Theory of Change. In: Fagan, J. & Sheppard, I. (Eds), Gestalt Therapy Now. New York, Harper & Row, p. 77-80.

Roeck, B.P. de (2004). Recepten om in de puree te raken. Doe-het-zelf therapie.  Haarlem, De Toorts BV.

Wollants, G. (1997). Gestalttherapie als symmorfoseproces. In: Tijdschrift voor Gestalttherapie, jaargang 4, p. 5-23

 

 

Nieuwsarchief

» 22-06-2020Zomervakantie 2020
» 20-12-2019Kerstvakantie
» 17-12-2019Psychiatrisch cabaret in Leiden
» 22-07-2019Nieuw adres
» 08-07-2019Vakantie en verhuizing
» 18-06-2019Tijdelijke aanmeldingstop
» 28-08-2018Waardigheid als goed voornemen
» 13-07-2018Zomervakantie 2018
» 07-07-2017Introvert in een extraverte wereld
» 07-07-2016Vakantieperiode
» 27-05-2016Filmpje over emoties
» 03-03-2016Vergoeding
» 16-02-2016Emotionally Focused Therapy
» 24-12-2015Diagnostiek en therapie
» 03-12-2015Leuke kennismaking
» 16-11-2015Het probleem wanneer je iedereen wil pleasen
» 16-10-2015De Psycholoog is weer bereikbaar
» 08-10-2015De paradoxale theorie van verandering
» 31-08-2015Assertieve rechten
» 11-05-2015Therapie als menselijke ontmoeting

Pagina:  1 2 

Laatste nieuws

Zomervakantie 2020

22-06-2020De Psycholoog heeft een paar weken vrij voor studie en vakantie. De praktijk is daarom gesloten van 20 juli tot en met 21 augustus.

Lees meer »

Psychiatrisch cabaret in Leiden

17-12-2019Na groot succes van de voorstellingen ‘Geen paniek’ (met psychiater Bram Bakker) en ‘Ik zie de bui al hangen’ komt Marjolijn van Kooten nu met ‘Ongestoord’, wederom boordevol zwarte humor. De voorstelling is op vrijdag 10 januari te zien in De Leidse Schouwburg in Leiden.

Lees meer »

Tijdelijke aanmeldingstop

18-06-2019Helaas kan ik in tot en met augustus 2019 geen nieuwe cliënten aannemen. In september ben je van harte welkom om je aan te melden.

Lees meer »

Waardigheid als goed voornemen

28-08-2018Wat ik op 1 januari nooit doe, doe ik elk jaar na de zomervakantie wel: me iets goeds voornemen. En dit jaar is dat waardigheid, desnoods als ik er kritiek op krijg.

Lees meer »

Introvert in een extraverte wereld

07-07-2017Veel introverte mensen krijgen het idee dat er iets aan hen mankeert en dat ze socialer zouden moeten worden. Het boek Stil laat zien hoe dit komt en dat dit niet terecht is.

Lees meer »

Filmpje over emoties

27-05-2016Emoties worden vaak gevreesd en vermeden omdat ze zo pijnlijk kunnen zijn. In het filmpje Alfred & Shadow is op een liefdevolle en herkenbare manier te zien wat emoties zijn en hoe je ze kunt hanteren.

Lees meer »

Vergoeding

03-03-2016Sinds februari dit jaar wordt De Psycholoog door een aantal zorgverzekeraars gedeeltelijk vergoed uit de aanvullende verzekering.

Lees meer »

Emotionally Focused Therapy

16-02-2016Sinds januari ben ik naast psycholoog en ervaringsgericht therapeut, ook basis EFT-therapeut. Emotionally Focused Therapy is erop gericht om de veilige verbinding weer te herstellen bij relatieproblemen, ook als de problemen complex zijn.

Lees meer »

Diagnostiek en therapie

24-12-2015In de GGZ duurt het over het algemeen weken voordat de therapie echt kan beginnen. Dit is voor een deel gelegen in de manier waarop men in kaart brengt wat er aan de hand is. Ik ben van mening dat deze diagnostiek anders kan en moet. In dit artikel vertel ik waarom en wil ik een alternatief aandragen.

Lees meer »

Leuke kennismaking

03-12-2015Afgelopen vrijdag heb ik kennisgemaakt met de dames van D-dact. Het was een leuke en interessante ontmoeting.

Lees meer »

Het probleem wanneer je iedereen wil pleasen

16-11-2015Het probleem wanneer je iedereen wil ter wille wil zijn, is dat je nooit iedereen tevreden kunt stellen en je bovendien jezelf kwijtraakt. Kost veel energie en levert weinig op. Het plaatje spreekt boekdelen.

Lees meer »

De Psycholoog is weer bereikbaar

16-10-2015De afgelopen weken was de praktijk alleen te voet bereikbaar vanwege werkzaamheden in de straat. Nu is de straat weer open en kun je voor de deur parkeren.

Lees meer »

De paradoxale theorie van verandering

08-10-2015Mensen komen vaak in therapie omdat ze willen veranderen. Maar verandering gebeurt niet door een krampachtige poging daartoe. Verandering vindt plaats als iemand stil gaat staan bij wat er werkelijk in hem omgaat en hoe zijn wereld hem raakt.

Lees meer »

Assertieve rechten

31-08-2015Voor iedereen die na de vakantie zijn frisse moed en hernieuwde energie wil behouden, volgen hier een aantal vuistregels. Deze assertieve rechten kunnen je helpen om net zo veel rekening met jezelf als met de ander te houden.

Lees meer »

Therapie als menselijke ontmoeting

11-05-2015Menselijk contact in de hulpverlening essentieel is voor het slagen van die hulpverlening. Maar dat wordt social workers en psychologen juist afgeleerd. Een gemiste kans, want naar mijn mening werkt therapie alleen wanneer de psycholoog of hulpverlener zowel professioneel deskundig als persoonlijk betrokken is.

Lees meer »

Meer nieuws »